Profile

Profile
Πέτρος Σκαπινάκης, MD,MPH,PhD

17.6.16

Μελέτη από την ερευνητική μας ομάδα για την αντιμετώπιση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

Στην εικόνα μπορείτε να δείτε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ενός σοβαρού αλλά δυνητικά θεραπεύσιμου νοσήματος που απασχολεί το 1,5% του πληθυσμού. Σε μελέτη που είχα την τιμή να οργανώσω και να συντονίσω, με τη συνεργασία ενός επιτελείου παγκόσμιων ειδικών στην αντιμετώπιση της ιδεοψυχαναγκαστικής (όπως του Paul Salkovskis που θεμελίωσε το γνωσιακό - συμπεριφορικό μοντέλο της ασθένειας και της Naomi Fineberg, expert στη φαρμακολογία της ιδεοψυχαναγκαστικής) και στην ερευνητική μεθοδολογία, αξιολογήσαμε πάνω από 50 μελέτες υψηλής ποιότητας στις οποίες συμμετείχαν γύρω στους 7000 ασθενείς παγκοσμίως. Τα αποτελέσματα της μελέτης (που δημοσιεύονται στο έγκριτο περιοδικό Lancet Psychiatry - http://bit.ly/1XtZQjF) πιστεύω ότι θα βοηθήσουν τους ειδικούς σε όλον τον κόσμο να φροντίσουν με καλύτερο και πιο αποτελεσματικό τρόπο τους πάσχοντες από αυτή την ασθένεια, οι οποίοι δυστυχώς δεν απολαμβάνουν πάντα την καλύτερη δυνατή περίθαλψη. Όλο το άρθρο στο σύνδεσμο πιο πάνω, ενώ ένα λεπτομερές report 400 σελίδων (που δημοσιεύεται στο Health Technology Assessment, περιοδικό που εκδίδει το Εθνικό Ινστιτούτο για την Έρευνα της Μ. Βρετανίας) στα σύνδεσμο πιο κάτω: http://bit.ly/1XtZQjF

14.12.15

Ψυχιατρικές διαταραχές: ένα «κρυφό» πρόβλημα δημόσιας υγείας

Στο χθεσινό μου άρθρο στο "ΒΗΜΑ της Κυριακής" (13/12/2015) προσπαθώ να υποστηρίξω ότι τα προβλήματα της ψυχικής υγείας είναι τόσο σημαντικά όσο και οι καρδιοπάθειες ή ο διαβήτης, αλλά παραμένουν κρυφά και χωρίς επαρκή χρηματοδότηση από το σύστημα (εις βάρος των ασθενών που νοσούν και των οικογενειών τους). Από την άλλη, οι θεραπευτικές μας παρεμβάσεις έχουν το ίδιο ή και καλύτερο αποτέλεσμα με άλλους τομείς της ιατρικής, ιδιαίτερα συγκρινόμενες με τα γνωστά χρόνια νοσήματα που μαστίζουν τον πληθυσμό (όπως οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης).
Όλο το άρθρο στο σύνδεσμο:
http://www.tovima.gr/health-fitness/article/?aid=761544

28.11.15

Η Νευροβιολογία της Διπολικής Διαταραχής και ο ρόλος των φαρμάκων


Παλαιότερα οι ερευνητές του κεντρικού νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου έδιναν πολύ μεγαλύτερη σημασία στους νευρώνες, δηλαδή στα βασικά νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου, και λιγότερη στα ενδιάμεσα κύτταρα της γλοίας που υποστηρίζουν τα νευρικά κύτταρα στις λειτουργίες τους. Την τελευταία δεκαετία ωστόσο έχει φανεί ο σημαντικός ρόλος που παίζουν τα τελευταία στην αιτιολογία των ψυχικών διαταραχών. Στο ωραίο γράφημα που παρουσιάζεται πιο κάτω μπορούμε να δούμε τις μεταβολές που υφίστανται τα κύτταρα της γλοίας στην περίπτωση της διπολικής διαταραχής: το κύτταρο της μικρογλοίας (μωβ στην εικόνα) είναι υπεύθυνο για την ανοσολογική προστασία του εγκεφάλου και έχει παθολογικά ενεργοποιηθεί (πιθανότατα λόγω αδιευκρίνιστων ανοσολογικών μηχανισμών) με αποτέλεσμα να εκκρίνει ουσίες που διεγείρουν τα πράσινα αστροκύτταρα. Τα τελευταία διεγείρουν με τη σειρά τους το νευρώνα με αποτέλεσμα ο νευρώνας να βομβαρδίζεται κυριολεκτικά με γλουταμικό και να απειλείται με καταστροφή (αυτή η τοξικότητα που οφείλεται στην υπερβολική διέγερση με γλουταμικό ονομάζεται διεγερσιτοξικότητα - excitotoxicity). Οι θεραπείες που χορηγούμε στη διπολική στοχεύουν τη μείωση της κυτταρικής διέγερσης και στην ευόδωση των ανασταλτικών μηχανισμών που διαθέτει ο εγκέφαλος (όπως π.χ. το σύστημα του GABA). Για το λόγο άλλωστε αυτό πιστεύουμε ότι αυτές οι θεραπείες (σταθεροποιητικά της διάθεσης όπως τα άλατα λιθίου και το βαλπροϊκό) έχουν νευροπροστατευτική δράση και μειώνουν μακροπρόθεσμα την πιθανότητα υποτροπών και τις επιπλοκές της νόσου.

16.10.15

Νέα μελέτη για το ρόλο της φλεγμονής στην Σχιζοφρένεια


Νέα μελέτη από το Imperial College στη Μ. Βρετανία δείχνει ότι στον εγκέφαλο ασθενών με σχιζοφρένεια υπάρχει αυξημένη φλεγμονώδης δραστηριότητα, όπως φαίνεται από την αύξηση των ειδικών μικρογλοιακών κυττάρων που είναι εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή άμυνας του εγκεφάλου. Η φλεγμονώδης αυτή αντίδραση σχετίζεται με την βαρύτητα των συμπτωμάτων και είναι εμφανής (αν και σε μικρότερο βαθμό) και σε άτομα που έχουν υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης σχιζοφρένειας, αλλά δεν την έχουν εκδηλώσει ακόμη πλήρως. Στη φωτογραφία είναι εμφανής η διαφορά (πάνω ο υγιής, στη μέση ο υψηλού κινδύνου, κάτω ο ασθενής). Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές: "Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η φλεγμονή μπορεί να παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην αιτιολογία της σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών. Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η δοκιμή φαρμάκων με αντιφλεγμονώδη δράση που θα στοχεύουν στην καταπολέμηση αυτών των μηχανισμών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες ή και σε πρόληψη"
Περισσότερα στο σύνδεσμο: http://www.sciencedaily.com/releases/2015/…/151016084936.htm

14.10.15

Έκδοση Βιβλίου θεραπευτικών οδηγιών για τις σημαντικότερες ψυχιατρικές διαταραχές

Η έκδοση θεραπευτικών κατευθυντήριων οδηγιών για τις σημαντικότερες ψυχιατρικές διαταραχές (σε επιμέλεια Βενετσάνου Μαυρέα και Πέτρου Σκαπινάκη από το Παν/μιο Ιωαννίνων) ελπίζω να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της έκβασης αυτών των ασθενειών στην χώρα μας. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, οι κατευθυντήριες οδηγίες σκοπεύουν περισσότερο στην καλύτερη φροντίδα των ασθενών παρά στην εξοικονόμηση πόρων. Στους εξαίρετους συναδέλφους που συνεργάστηκαν σε αυτή την έκδοση οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ: Αντώνης Πολίτης (Antonis Politis) Γιάννης Ζέρβας (Yannis Zervas), Ρωσσέτος Γουρνέλης, Γιαννης Μιχόπουλος (Yannis Michopoulos), Ευγενία Κατιρτζόγλου (Everina Katirtzoglou και Αντώνης Μούγιας από το ΕΚΠΑ, Γιάννης Νηματούδης, Βασίλης Μποζίκας, Κώστας Φουντουλάκης (Konstantinos Fountoulakis), Βαγγέλης Καραβέλας (Vagelis Karavelas), Πέτρος Φωτιάδης (Petros Fotiadis) και Μυρτώ Σαμαρά (Myrto Samara) από το ΑΠΘ, και Πέτρος Πετρίκης, Στέφανος Μπέλλος (Στέφανος Μπέλλος), από το Παν/μιο Ιωαννίνων.
Όλη η έκδοση διατίθεται ηλεκτρονικά στο σύνδεσμο
http://bit.ly/1G3PZdy

6.10.15

Η σελίδα μας στο Facebook

Κάντε like στην σελίδα μας στο Facebook ώστε να είστε σίγουροι ότι λαμβάνετε όλες τις αναρτήσεις τακτικά.
https://www.facebook.com/pages/Ψυχιατρική-Πέτρος-Σκαπινάκης/210640379000889




Η Βιολογική Βάση της Σχιζοφρένειας: δεν είναι όλα "στο μυαλό" του Ασθενή


Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ασθενείς που έχουν την ατυχία να πάσχουν από σχιζοφρένεια στιγματίζονται είναι διότι συχνά υπάρχει η αντίληψη ότι η πάθησή τους είναι "στο μυαλό τους" ή καθαρά "ψυχολογική" και ότι δεν υπάρχει τίποτα οργανικό (καμιά φορά αυτή η αντίληψη είναι ταυτόσημη με την άποψη ότι οι ασθενείς αυτοί υποδύονται την ασθένεια). Μπορεί φυσικά η δυνατότητα που είχαμε πριν από 100 χρόνια να εξετάσουμε τον εγκέφαλο να μην ήταν πολύ ακριβής, αλλά η τεχνολογία των απεικονίσεων έχει εξελιχθεί ταχύτατα και στον 21ο αιώνα μπορούμε να δούμε τον εγκέφαλο την στιγμή που λειτουργεί και όχι απλώς με στατικές φωτογραφίες. Στη φωτογραφία βλέπουμε τον εγκέφαλο ενός ασθενή που παρουσιάζει ακουστικές ψευδαισθήσεις (ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας) 9 δευτερόλεπτα πριν την ψευδαίσθηση (επάνω) και τη στιγμή που ακούει τη φωνή (κάτω). Είναι εμφανές ότι λίγο πριν την ψευδαίσθηση "ανάβει" η περιοχή του μετωπιαίου λοβού που σχετίζεται με την παραγωγή της "εσωτερικής ομιλίας" (του εσωτερικού διαλόγου που κάνουμε όλοι οι άνθρωποι όταν σκεφτόμαστε ή ανησυχούμε), ενώ τη στιγμή της ψευδαίσθησης "ανάβει" η περιοχή του κροταφικού λοβού που σχετίζεται με την επεξεργασία των ακουστικών ερεθισμάτων.
Οι ασθενείς με σχιζοφρένεια έχουν ακουστικές ψευδαισθήσεις διότι ο εγκέφαλός τους δεν χειρίζεται σωστά την "εσωτερική ομιλία" και ενεργοποιεί το κύκλωμα της ακουστικής αντίληψης. Αυτό προφανώς είναι αποτέλεσμα της νευροβιολογικής διαταραχής της σχιζοφρένειας και όχι αποτέλεσμα ψυχολογικής αδυναμίας ή φαντασίας του ασθενή.

7.3.14

Τα Πάντα για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

ΙΔΕΟΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ
Πέτρος Σκαπινάκης, PhD
Αναπληρωτής Καθηγητής Ψυχιατρικής Παν/μίου Ιωαννίνων
Το ενδιαφέρον για την ΙΨΔ είναι ιδιαίτερα αυξημένο τα τελευταία 15 χρόνια και σημαντικές αλλαγές έχουν επέλθει στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε σήμερα το πρόβλημα αυτό και την πιθανή αιτιολογία του. Η ΙΨΔ τα τελευταία 5 έτη έχει ερευνηθεί τόσο εκτεταμένα όσο καμιά άλλη αγχώδης διαταραχή.
Τι είναι η ΙΨΔ
Η Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ), που ανήκει στις αγχώδεις διαταραχές, είναι μια κατάσταση που μερικές φορές μπορεί να είναι αρκετά σοβαρή και να επιμένει για χρόνια. Το άτομο που πάσχει από ΙΨΔ παγιδεύεται από μιά σειρά επαναληπτικών σκέψεων (ιδεοληψίες - obsessions) και συμπεριφορών (ψυχαναγκασμοί - compulsions), που αν και δίχως νόημα ακόμη και για τον ίδιο τον πάσχοντα, προκαλούν μεγάλη δυσφορία και είναι πολύ δύσκολο να ξεπεραστούν.


Η ΙΨΔ εμφανίζεται σε ένα φάσμα βαρύτητας που εκτείνεται από το μέτριο έως το πολύ σοβαρό, εάν είναι όμως σοβαρή και παραμείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να μειώσει την δυνατότητα του ατόμου να λειτουργήσει ικανοποιητικά στην εργασία του, στο σχολείο ή ακόμη και στο σπίτι του. Το καλά νέα είναι ότι, ύστερα από εντατικές έρευνες των τελευταίων ετών, σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες για την ΙΨΔ που είναι σίγουρο ότι θα αλλάξουν την φυσική ιστορία της διαταραχής όπως την γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.


Να σημειωθεί ότι στην Αγγλική Βιβλιογραφία, η διαταραχή είναι γνωστή με τα αρχικά OCD από το Obsessive-Compulsive Disorder.


Πόσο συχνή είναι η ΙΨΔ
Για πάρα πολλά χρόνια οι ψυχίατροι πίστευαν ότι η ΙΨΔ ήταν ένα σπάνιο πρόβλημα, διότι μόνο λίγοι από τους ασθενείς αναζητούσαν επαγγελματική βοήθεια. Αυτό γινόταν κυρίως λόγω του 'παράξενου' περιεχομένου των ιδεοληψιών, που οι ασθενείς προσπαθούσαν να αποκρύψουν από τους άλλους, όσο και λόγω της έλλειψης κατάλληλης θεραπείας. Το αποτέλεσμα ήταν η νόσος να υποεκτιμηθεί μέχρι την διενέργεια ειδικών επιδημιολογικών μελετών στον γενικό πληθυσμό, πρώτα στις ΗΠΑ και μετά και σε άλλες χώρες, που ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του '80.
Οι έρευνες αυτές έδειξαν ότι ένα ποσοστό 2% του πληθυσμού πάσχει από ΙΨΔ. Το νούμερο αυτό περιλαμβάνει βεβαίως όλες τις μορφές από τις πιό ελαφριές που είναι και οι περισσότερες έως και τις πιό βαριές που είναι οι λιγότερες, ωστόσο ανεβάζει την ΙΨΔ ως την τέταρτη πιό συχνή ψυχική διαταραχή, μετά την κατάθλιψη, τις φοβίες και την γενικευμένη αγχώδη διαταραχή. Η ΙΨΔ σύμφωνα με αυτές τις έρευνες είναι 5 φορές πιό συχνή από την σχιζοφρένεια και την μανιοκατάθλιψη και δυό φορές πιό συχνή από την διαταραχή πανικού. Με βάση το νούμερο αυτό υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα πάνω από 50.000 άνθρωποι πρέπει να πάσχουν αυτή την στιγμή από ΙΨΔ ποικίλης βαρύτητας. Οι γυναίκες φαίνεται να πάσχουν λίγο πιό συχνά αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό, αν και το εύρημα αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί από άλλες έρευνες που έχουν δείξει ίδια αναλογία.
Αν και τα συμπτώματα της ΙΨΔ τυπικά αρχίζουν κατά την διάρκεια της εφηβείας ή της νεαρής ενήλικης ζωής, η νόσος μπορεί να αρχίζει ακόμη και από την παιδική ηλικία. Κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι το 30% των ΙΨΔ στους ενηλίκους έχει αρχίσει στην παιδική ηλικία. Δεδομένου ότι η ΙΨΔ μπορεί να επιφέρει μεγάλα προβλήματα στην υγιή ανάπτυξή ενός παιδιού, είναι πολύ σημαντικό, εάν επισημανθεί κάποιο πρόβλημα, το παιδί να εκτιμηθεί από κάποιον ειδικό γιατρό για να περιορισθούν στο ελάχιστο οι πιθανές συνέπειες στο μέλλον.
Χαρακτηριστικά Συμπτώματα της ΙΨΔ
Α. Ιδεοληψίες (Obsessions)
Οι ιδεοληψίες είναι ανεπιθύμητες σκέψεις, εικόνες ή παρορμήσεις οι οποίες 'εισβάλλουν' επαναληπτικά και επίμονα στο μυαλό του πάσχοντα από ΙΨΔ, χωρίς ο ίδιος να το θέλει. Οι σκέψεις αυτές είναι συνήθως ξένες προς την προσωπικότητα του πάσχοντα (προκαλούν με άλλα λόγια κατάπληξη ακόμη και στον ίδιο - πώς μπορώ εγώ να σκέφτομαι κάτι τέτοιο;), έχουν δυσάρεστο περιεχόμενο, και πάντα προκαλούν δυσφορία. Ωστόσο το άτομο με ΙΨΔ πάντα τις αναγνωρίζει ως προϊόν της δικιάς του σκέψης, ακόμη και αν δεν συμφωνεί μαζί τους. Τέλος, το άτομο προσπαθεί να αντισταθεί σ'αυτές τις σκέψεις και να τις διώξει από το μυαλό του, χωρίς όμως επιτυχία πάντα.
Το πιό συχνό θέμα των ιδεοληψιών αφορά πιθανή μόλυνση. Στην περίπτωση αυτή, και η αμυδρά πιθανότητα για την ύπαρξη μικροβίων στο περιβάλλον ή ακόμη και απλώς η παρουσία βρώμας δημιουργεί στο άτομο μια υπερβολική αίσθηση απειλής και μια ακατανίκητη τάση να μειώσει την παρουσία αυτών των μολυσματικών πηγών. Το άτομο μπορεί να φοβάται ότι θα κολλήσει από το πάτωμα του σπιτιού του, τα πόμολα, τα τραπέζια, ακόμη και από τις απλές κοινωνικές επαφές. Η σκέψη συνήθως είναι του τύπου:'Το πόμολο είναι βρώμικο, μπορεί να κολλήσω κάτι' ή 'Ίσως τα χέρια μου να μην είναι καθαρά και να γέμισα μικρόβια'.
Άλλο συχνό θέμα είναι αυτό που αφορά σκέψεις που σχετίζονται με πιθανή πρόκληση βλάβης σε άλλους (ή και στον εαυτό) που συνήθως παίρνουν τη μορφή 'αμφιβολίας' που φτάνει σε παθολογικά επίπεδα, π.χ. το άτομο μπορεί να αμφιβάλλει για το αν έκλεισε την βρύση, τον θερμοσίφωνα, το μάτι της κουζίνας και γενικά αμφιβολία για πράγματα που θα μπορούσαν δυνητικά να βλάψουν τον εαυτό ή τους άλλους. Επίσης μπορεί να υπάρχουν ιδέες ότι θα κάνει κακό σε άλλους (συνήθως αγαπημένους ή απροστάτευτους, π.χ. 'Μπορεί να χάσω τον έλεγχο και να επιτεθώ στα παιδιά μου με το μαχαίρι της κουζίνας') και γενικότερα ιδέες με επιθετικό περιεχόμενο και παρορμητικό περιεχόμενο (π.χ. μήπως κάνω κάτι ανάρμοστο μπροστά σε άλλους χωρίς να το επιθυμώ, π.χ. να βρίσω κλπ) ή ότι θα κάνει κακό στον εαυτό του χωρίς πραγματικά να το επιθυμε (π.χ, Μήπως χάσω τον έλεγχο και μου έρθει να κάνω κακό στον εαυτό μου;”). Άλλα συχνά θέματα ιδεοληψιών αποτελούν επίσης τα εξής: ανάγκη για συμμετρία και τάξη (π.χ. 'τα πράγματα δεν είναι σωστά τακτοποιημένα στο τραπέζι'), σεξουαλικές σκέψεις/παρορμήσεις (π.χ. 'Μήπως είμαι ομοφυλόφιλος; Μήπως είμαι ανώμαλος ή παιδόφιλος), σκόρπιες λέξεις/φράσεις που επαναλαμβάνονται χωρίς λόγο, μεταφυσικά θέματα, η θεωρητική/ψευδοφιλοσοφική συζήτηση με τον εαυτό για διάφορα θέματα συνήθως άλυτα που ονομάζεται ιδεομηρυκασμός (π.χ. 'ποιό να'ναι το νόημα της ζωής','πώς να είναι άραγε ο θεός' αλλά και πιό πεζά θέματα, όπως ποιό να είναι το όνομα του τάδε κ.λ.π). Τέλος, πολύ συχνές είναι οι ιδέες για την σωματική ή την ψυχική υγεία, που είτε παίρνουν την μορφή επίμονων υποχονδριακών ιδεών (συνήθως με αφορμή κάποιο αθώο σύμπτωμα ή βραχεία νόσο) ή και ιδεοληψιών για την ψυχική υγεία (“Μήπως τρελαθώ;”, “Μήπως χάσω τον έλεγχο του μυαλού μου;”).
Β. Ψυχαναγκασμοί (Compulsions)
Οι περισσότεροι άνθρωποι με ΙΨΔ προσπαθούν να εξουδετερώσουν το άγχος που συνδέεται με τις ιδεοληψίες τους με διάφορες επαναληπτικές και επίμονες πράξεις/συμπεριφορές που ονομάζονται ψυχαναγκασμοί ή καταναγκασμοί. Οι ψυχαναγκασμοί ποτέ δεν προκαλούν από μόνοι τους ευχαρίστηση (όπως π.χ. συμβαίνει όταν ο χαρτοπαίκτης παίζει χαρτιά). Το άτομο όμως νιώθει αναγκασμένο να κάνει την ψυχαναγκαστική πράξη γιατί έτσι θα του φύγει το άγχος που του έχει προκαλέσει η ιδεοληψία. Χαρακτηριστικά οι καταναγκασμοί απαιτούν πολύ χρόνο πράγμα που τους διαχωρίζει από φυσιολογικές επαναληπτικές συμπεριφορές
Συνήθως, συγκεκριμένοι τύποι ιδεοληψιών ακολουθούνται από συγκεγκριμένου τύπου ψυχαναγκασμούς. Έτσι οι ιδεοληψίες μόλυνσης συνήθως συνοδεύονται από ψυχαναγκαστικό πλύσιμο π.χ. των χεριών. Αυτό μπορεί να πάιρνει τόση διάρκεια που το άτομο να παθαίνει τοξικές δερματίτιδες και τα χέρια του να είναι κόκκινα και ερεθισμένα. Οι ιδεοληψίες αμφιβολίας συνοδεύονται από ψυχαναγκασμούς ελέγχου. Έτσι το άτομο ελέγχει εάν έκλεισε το μάτι, τον θερμοσίφωνα, σε αντίθεση όμως με τον φυσιολογικό έλεγχο, ο ψυχαναγκαστικός έλεγχος παίρνει πολύ χρόνο, π.χ. το άτομο μπορεί να 'χρειάζεται' να ελέγξει 100 φορές ότι έκλεισε την πόρτα πρίν φύγει. Άλλοι συχνοί ψυχαναγκασμοί είναι οι εξής: μέτρημα (που πολλές φορές συνοδεύει άλλους καταναγκασμούς όπως το πλύσιμο των χεριών), επανάληψη συγκεκριμένων λέξεων ή φράσεων, συχνές ερωτήσεις επιβεβαίωσης προς τους άλλους ή ανάγκη για εξομολόγηση, ψυχαναγκασμοί τάξης και συμμετρίας, η ψυχαναγκαστική φύλαξη άχρηστων αντικειμένων κ.λ.π. Κάποιοι πάσχοντες από ΙΨΔ έχουν έναν συγκεκριμένο τύπο καταναγκασμού. Άλλοι όμως έχουν πολλαπλούς καταναγκασμούς που μπορεί να εναλλάσσονται με την πάροδο του χρόνου.
Κοινό στοιχείο όλων των ψυχαναγκασμών είναι ότι η σύνδεσή τους με την ιδεοληψία που υποτίθεται ότι προσπαθούν να εξουδετερώσουν είναι πολύ χαλαρή. Έτσι, ένα άτομο μπορεί να έχει την ιδεοληψία 'Μπορεί να κόλλησα AIDS από την βρωμιά στο πάτωμα' και να απαντά στο άγχος αυτής της σκέψης με εντατικό πλύσιμο των χεριών, αν και γνωρίζει ότι ο ιός του AIDS ούτε κολλά από το πάτωμα ούτε φεύγει με το πλύσιμο. Επίσης, ο πάσχων από ΙΨΔ γνωρίζει ότι δεν χρειάζεται να ελέγξει 100 φορές τον θερμοσίφωνα, νιώθει αναγκασμένος όμως να το κάνει γιατί αλλιώς πιστεύει ότι δεν θα του φύγει το άγχος.
Οι πάσχοντες έχουν πλήρη αίσθηση της πραγματικότητας, γνωρίζουν την ματαιότητα αυτών που σκέφτονται και κάνουν είναι όμως παγιδευμένοι στα δίχτυα μιάς αρρώστιας που σε πολλές περπτώσεις δεν γνωρίζουν ούτε την ύπαρξή της.


Αντίσταση: Οπως αναφέρθηκε οι περισσότεροι πάσχοντες από ΙΨΔ προσπαθούν να αντισταθούν στις σκέψεις τους και να τις απομακρύνουν από το μυαλό τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τους καταναγκασμούς στους οποίους προσπαθούν να μην ενδώσουν. Αρκετοί είναι σε θέση να ελέγχουν τα συμπτώματά τους κατά τις ώρες της δουλειάς τους ή το σχολείο, ή όταν είναι έξω από το σπίτι. Αλλά με την πάροδο των μηνών και των ετών η αντίσταση μπορεί να μειώνεται και όταν συμβαίνει αυτό η ΙΨΔ μπορεί να γινεται πιό εμφανής και πιό σοβαρή. Σε σοβαρές περιπτώσεις που ευτυχώς είναι λίγες η κατανάλωση χρόνου στις καταναγκαστικές πράξεις μπορεί να είναι τόσο μεγάλη που ο πάσχων δεν μπορεί να συνεχίσει τις άλλες του δραστηριότητες.


Ντροπή και Μυστικότητα: Οι πάσχοντες από ΙΨΔ συχνά προσπαθούν να αποκρύψουν την διαταραχή τους αντί να αναζητήσουν θεραπεία. Αρκετές φορές έτσι κατορθώνουν με επιτυχία να κρύψουν τα συμπτώματά τους από την οικογένειά τους, τους φίλους τους ή τους συναδέλφους τους. Μια ατυχής συνέπεια αυτής της μυστικότητας είναι και το γεγονός ότι πολλοί πάσχοντες δεν παίρνουν την κατάλληλη ιατρική βοήθεια παρά αφού περάσουν πολλά χρόνια από την έναρξη της διαταραχής. Μέχρι τότε μπορεί να έχουν προσαρμόσει την ζωή τους έτσι ώστε να είναι συμβατή με την αρρώστια τους, πληρώνοντας όμως το τίμημα της χαμηλής ποιότητας και των περιορισμών.


Χρονιότητα: Η ΙΨΔ συνήθως κρατάει χρόνια, ακόμη και δεκαετίες. Τα συμπτώματα μπορεί να υφεθούν από περίοδο σε περίοδο, και μπορέι να υπάρχουν μεγάλες χρονικές περίοδοι που τα συμπτώματα να είναι πολύ ήπια. Παραμένει ωστόσο το γεγονός ότι η ΙΨΔ είναι μιά χρόνια διαταραχή.


Μπορεί κανείς να τρελαθεί από ΙΨΔ;
Ένας συχνός φόβος αυτών που πάσχουν από ΙΨΔ είναι ότι κάποια στιγμή λόγω της έντονης ψυχολογικής πίεσης που υφίστανται θα 'σπάσουν' και μπορεί να τρελαθούν. Αυτό είναι απολύτως λανθασμένο. Στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο: ο κίνδυνος να 'τρελαθεί' κάποιος με ΙΨΔ είναι πολύ μικρότερος από κάποιον που δεν έχει ΙΨΔ και σχεδόν αποκλείεται. Οι αιτίες της σχιζοφρένειας είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές της ΙΨΔ και τα δυο προβλήματα δεν σχετίζονται καθόλου. Μερικές φορές κάποιες ιδεοληψίες έχουν τέτοιο παράξενο περιεχόμενο που οι πάσχοντες μπορεί να το ταυτίζουν με το παραλήρημα ενός ατόμου με σχιζοφρένεια. Ωστόσο το χαρακτηριστικό του παραληρήματος δεν είναι τόσο το αλλόκοτο του περιεχομένου αλλά μάλλον το γεγονός ότι ο πάσχων έχει ακλόνητη βεβαιότητα για την αλήθεια του. Αντίθετα, στις ιδεοληψίες ο πάσχων γνωρίζει το παράδοξο αυτού που σκέφτεται, απλώς νιώθει αναγκασμένος να το σκέφτεται. Αυτό είναι πολυ διαφορετικό από την 'τρέλα'. Περισσότερα για την διαφορά της ΙΨΔ με την Σχιζοφρένεια μπορείτε να διαβάσετε σε άλλο σημείωμά μου σε αυτό τον σύνδεσμο
Πού οφείλεται η ΙΨΔ;
Η παλιά αντίληψη ότι η ΙΨΔ είναι το αποτέλεσμα του τρόπου ανατροφής ή γεγονότων που συνέβησαν κατά την διάρκεια της ζωής έχει εξασθενήσει πολύ ύστερα από την όλο και αυξανόμενη απόκτηση γνώσεων σχετικών με την συμμετοχή νευροβιολογικών παραγόντων στην αιτιολογία της. Σήμερα πιστεύουμε ότι τον πρωταρχικό ρόλο στην διαταραχή παίζουν οι βιολογικοί παράγοντες, δεν παραμερίζουμε όμως τον τρόπο με τον οποίο ψυχολογικοί παράγοντες συμμετέχουν στην διατήρηση και διαιώνισή της. Το κυριότερο στοιχείο υπέρ της νευροβιολογικής βάσης της ΙΨΔ το έχουμε από το γεγονός ότι οι ασθενείς εμφανίζουν πολύ καλή ανταπόκριση σε μια ειδική κατηγορία φαρμάκων που επιδρούν στην ουσία σεροτονίνη, που υπάρχει σε αφθονία στον εγκέφαλο και αποτελεί έναν από τους βασικούς νευρομεταβιβαστές του. Ο τρόπος με τον οποίο οι νευροβιολογικοί αυτοί παράγοντες αλληλεπιδρούν με άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες καθώς και οι αντίστοιχοι γνωστικοί μηχανισμοί αποτελεί αντικείμενο εντατικής έρευνας.


Η ΙΨΔ μερικές φορές συνοδεύεται από κατάθλιψη, διαταραχές πρόσληψης τροφής, διαταραχές από κατάχρηση ουσιών, διαταραχές προσωπικότητας ή άλλες αγχώδεις διαταραχές. Επίσης, γνωστή είναι και η σχέση της με διαταραχές που έχουν ως σύμπτωμά τους τα τικς (όπως το σύνδρομο Tourette) καθώς και με την σωματοδυσμορφική διαταραχή (στην οποία παραμορφώνεται η εικόνα που έχει κανείς για το σώμα του) και την υποχονδρίαση. Με τις διαταραχές τίκς φαίνεται να υπάρχει μια γενετική σχέση, και σίγουρα οι γενετικές μελέτες της ΙΨΔ μπορεί να βοηθήσουν πάρα πολύ στο να αποκαλυφθεί η μοριακή βάση της διαταραχής. Οι συνυπάρχουσες διαταραχές μπορεί να δυσκολέψουν τόσο την σωστή διάγνωση της ΙΨΔ όσο και την θεραπεία της.


Σε μια προσπάθεια να επισημανθούν οι βιολογικοί παράγοντες που είναι υπεύθυνοι για την έκλυση ή την διατήρηση της ΙΨΔ, οι ερευνητές έχουν χρησιμοποιήσει μιά εξέταση υψηλής τεχνολογίας που ονομάζεται Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων, που φέρεται συνήθως στην βιβλιογραφία με την συντομογραφία PET (από το Positron Emission Tomography). Με την εξέταση αυτή είναι δυνατή η μελέτη του εγκεφάλου εν ζωή. Τα ευρήματα από το PET είναι πολύ σημαντικά και σε γενικές γραμμές έχουν δείξει ότι η εγκεφαλική δραστηριότητα των ατόμων με ΙΨΔ διαφέρει σημαντικά από εκείνη ατόμων χωρίς ΙΨΔ. Κυρίως έχει αναφερθεί αυξημένη δραστηριότητα στον κογχομετωπιαίο φλοιό (που εμπλέκεται στην αντίληψη του φόβου και του κινδύνου) και στον κερκοφόρο πυρήνα των βασικών γαγλίων (που σχετίζεται με την ικανότητα έναρξης και λήξης διαφορετικών σκέψεων και πράξεων). Η παρακάτω τομογραφία δείχνει την διαφορά των ασθενών με ΙΨΔ από άτομα χωρίς ΙΨΔ.



Στο δεξιό τμήμα φαίνεται ο εγκέφαλος ενός ασθενή με ΙΨΔ. Σε σύγκριση με τον αριστερό φαίνεται καθαρά η αυξημένη δραστηριότητα (πιό φωτεινά τμήματα) στον μετωπιαίο φλοιό (Η τομογραφία έιναι από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια).


Ποιές ακριβώς είναι οι συνέπειες αυτής της διαφορετικής εγκεφαλικής δραστηριότητας δεν είναι απολυτως ξεκαθαρισμένο. Ωστόσο, φαίνεται ότι επηρεάζεται η διαδικασία επεξεργασίας των πληροφοριών που εισέρχονται στον εγκέφαλο, και αυτό μπορεί να έχει αποτελέσματα στις σκέψεις και τις αντιλήψεις των ασθενών και άρα και στην συμπεριφορά τους. Οι συνέπειες της ΙΨΔ στην σκέψη και στην συμπεριφορά έχουν αρχίσει να μελετώνται πιό εντατικά τα τελευταία χρόνια, και εφρμογές της γνωσιακής-συμπεριφορικής μεθόδου έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε συνδυασμό πάντα με τα φάρμακα.


Πώς θα καταλάβω εάν έχω ΙΨΔ;
Ένα άτομο με ΙΨΔ εμφανίζει ιδεοληψίες και καταναγκασμούς σε τέτοια έκταση που να επηρεάζεται πλέον η καθημερινή λειτουργικότητά του. Οι ασθενείς με ΙΨΔ δεν θα πρέπει να συγχέονται με άτομα που μερικές φορές τα ονομάζουμε 'ψυχαναγκαστικά' στην καθημερινή ζωή. Ο όρος αυτός αναφέρεται σε ανθρώπους τελειομανείς με πολύ υψηλά στάνταρντς, τόσο στην εργασία τους όσο και εκτός εργασίας. Μερικές φορές αυτή η 'ψυχαναγκαστικότητα' μπορεί να βοηθάει την επίτευξη ενός στόχου και να ανεβάζει την αυτο-εκτίμηση ενός ατόμου, διαφέρει όμως από τα σοβαρά συμπτώματα των ασθενών με ΙΨΔ.
Για να δείτε εάν είναι πιθανό να έχετε ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μπορείτε να κάνετε αυτό το τεστ εδώ:

Μήπως έχετε ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή; Κάντε αυτό το απλό τεστ

Το παρακάτω ερωτηματολόγιο έχει σχεδιασθεί από τους Zohar & Fineberg (Ελληνική μετάφραση: Πέτρος Σκαπινάκης) και αποσκοπεί στην γρήγορη ανίχνευση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Απαντήστε στις ερωτήσεις με ένα ναι ή όχι.


1. Μήπως έχετε την τάση να καθαρίζετε ή να πλένεστε πολύ; ΝΑΙ - ΟΧΙ
2. Μήπως έχετε την τάση να ελέγχετε τα πράγματα πολλές φορές; ΝΑΙ - ΟΧΙ
3. Μήπως σας έρχονται στο μυαλό ενοχλητικές σκέψεις που θα θέλατα να διώξετε αλλά δεν μπορείτε; ΝΑΙ - ΟΧΙ
4. Μήπως σας παίρνει πολύ ώρα να ολοκληρώσετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες; ΝΑΙ - ΟΧΙ
5. Μήπως ανησυχείτε ιδιαίτερα όταν τα πράγματα γύρω σας δεν είναι στην σωστή τους θέση; ΝΑΙ - ΟΧΙ


Θετική απάντηση σε οποιαδήποτε από τις προηγούμενες ερωτήσεις μπορεί να μαρτυρά την παρουσία ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Αν τα συμπτώματα αυτά σας ενοχλούν ίσως θα ήταν καλό να συζητήσετε με έναν ειδικό ώστε να δείτε εάν πάσχετε από Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή.



Πώς μπορεί να θεραπευτεί η ΙΨΔ
Έρευνες τόσο σε ανθρώπους όσο και σε πειραματόζωα έχουν βοηθήσει στην απόκτηση γνώσεων που οδήγησαν σε διάφορες θεραπείες της ΙΨΔ με αποδεδειγμένη πλέον αποτελεσματικότητα. Σε γενικές γραμμές οι θεραπείες διακρίνονται σε δυο είδη: Α) Φαρμακευτικές θεραπείες και Β) Ψυχοθεραπείες, και κυρίως η συμπεριφορική θεραπεία με ή χωρίς γνωσιακή θεραπεία.


1. Φαρμακευτική Αγωγή
Κλινικές έρευνες των τελευταίων ετών έδειξαν ότι φάρμακα τα οποία επιδρούν στον νευρομεταβιβαστή σεροτονίνη μπορούν να μειώσουν σε σημαντικό βαθμό τα συμπτώματα της ΙΨΔ. Τα φάρμακα αυτά είναι συνήθως γνωστά ως 'αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης' (Serotonin Reuptake Inhibitors), και το πρώτο που κυκλοφόρησε ήταν το τρικυκλικό αντικαταθλιπτικό Κλομιπραμίνη, που στο εμπόριο φέρεται με την ονομασία 'ANAFRANIL'.


Στην συνέχεια κυκλοφόρησαν και άλλα παρόμοια φάρμακα που ήταν ακόμη πιό εκλεκτικά για την σεροτονίνη, γι' αυτό και ονομάστηκαν 'εκλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης'. Τα φάρμακα αυτά στο εξωτερικό είναι γνωστά με την συντομογραφία SSRIs από τις λέξεις 'Selective Serotonin Reuptake Inhibitors'. Στην χώρα μας κυκλοφορούν πολλά τέτοια φάρμακα, πρωτότυπα και γενόσημα, όπως η φλουοξετίνη με το πρωτότυπο εμπορικό όνομα 'LADOSE', η παροξετίνη με το πρωτότυπο εμπορικό όνομα 'SEROXAT', η φλουβοξαμίνη με το πρωτότυπο εμπορικό όνομα 'DUMYROX', η σερτραλίνη με το πρωτότυπο εμπορικό όνομα 'ZOLOFT', η σιταλοπραμη και η εσκιταλοπράμη με τα πρωτότυπα εμπορικά ονόματα “SEROPRAM” & “CIPRALEX / ENTACT”. Επίσης η βενλαφαξλινη (“Efexor”) έχει επίσης βρεθεί ότι είναι αποτελεσματική. Υπάρχουν ωστόσο και άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται.


Μεγάλες μελέτες έδειξαν ότι περισσότεροι από το 75% των ασθενών με ΙΨΔ μπορούν να βοηθηθούν από τα φάρμακα αυτά τουλάχιστον σε αρκετό βαθμό, και 50% των ασθενών μπορούν να βοηθηθούν πάρα πολύ. Τα φάρμακα αυτά μειώνουν την ένταση τόσο των ιδεοληψιών όσο και των ψυχαναγκασμών. Η βελτίωση των συμπτωμάτων δεν φαίνεται συνήθως αμέσως αλλά μπορεί να πάρει ένα μήνα ή και περισσότερο. Εάν κάποιος ασθενής δεν απαντήσει καλά σε ένα από αυτά τα φάρμακα ή εμφανίσει μη αποδεκτές παρενέργειες, μπορεί να ωφεληθεί από άλλο φάρμακο αυτής της κατηγορίας. Μελέτες επίσης διεξάγονται για ασθενείς που εμφανίζουν μικρή μόνο ανταπόκριση, με σκοπό την προσθήκη στο βασικό φάρμακο και άλλων φαρμάκων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την δράση του. Σε μετα-ανάλυση που διενεργήσαμε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων βρήκαμε ότι κάποιο ασθενείς με ανθεκτική μορφή μπορεί να ωφεληθούν από αναστολείς των ντοπαμινεργικών υποδοχέων όπως η ρισπεριδόμη (“Risperdal”) και η κουετιαπίνη (“Seroquel”). Περισσότερες πληροφορίες στο άρθρο μας εδώ.


Να σημειωθεί ότι οι SSRIs χρησιμοποιούνται επίσης και για την θεραπεία της κατάθλιψης. Ωστόσο υπάρχουν πολύ περισσότερα αντικαταθλιπτικά τα οποία δεν λειτουργούν στην ΙΨΔ. Επίσης τα φάρμακα αυτά εμφανίζουν ειδικό αποτέλεσμα έναντι των συμπτώμάτων της ΙΨΔ, δεν θεραπεύουν δηλαδή απλώς την κατάθλιψη που μερικές φορές συνοδεύει την ΙΨΔ.


Τα φάρμακα, λοιπόν, προσφέρουν σημαντική βοήθεια στον έλεγχο των συμπτωμάτων της ΙΨΔ. Πολύ συχνά όμως, εάν ο ασθενής τα διακόψει, μπορεί να συμβεί υποτροπή. Γι'αυτό τον λόγο, ακόμη και όταν τα συμπτώματα έχουν υφεθεί εντελώς, οι περισσότεροι ασθενείς έχουν ανάγκη των φαρμάκων για μεγάλο διάστημα.


2. Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία
Κατ'αρχάς θα πρέπει να τονιστεί ότι ψυχοθεραπεία και ψυχανάλυση δεν είναι ταυτόσημες έννοιες όπως πιστεύουν μερικοί. Ψυχοθεραπεία είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μορφές θεραπείας οι οποίες στοχεύουν στην επίλυση προβλημάτων ψυχολογικής υφής μέσω της δημιουργίας μιάς σχέσης με έναν ειδικό θεραπευτή και με την χρησιμοποίηση ειδικών τεχνικών που βασίζονται σε μια συγκεριμένη θεωρία. Οι τεχνικές αυτές είναι βεβαίως καθαρά ψυχολογικές, δηλαδή το μόνο επικοινωνιακό μέσον που χρησιμοποιούν είναι ο λόγος. Υπάρχουν πολλά είδη ψυχοθεραπειών, όπως η ψυχαναλυτική (που βασίζεται στην θεωρία του Freud), η συμπεριφορική, η γνωσιακή (που σήμερα συνήθως συνδυάζεται με την συμπεριφορική), η διαπροσωπική, η οικογενειακή κ.λ.π.


Μετά την απαραίτητη αυτή εισαγωγή θα πρέπει να επισημανθεί ότι η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία έχει συστηματικά μελετηθεί και έχει βρεθεί να παρουσιάζει σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στην ΙΨΔ. Τελευταία μελετάται επίσης με σημαντικά αποτέλεσματα και η γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία που είναι γνωστή στο εξωτερικό με την συντομογραφία CBT από τις λέξεις 'Cognitive - Behavioral Psychotherapy'. Η παραδοσιακή (συνήθως ψυχαναλυτικού τύπου) ψυχοθεραπεία η οποία στοχεύει στο να αποκτήσει ο ασθενής 'εναισθησία', να καταλάβει δηλαδή τι είναι αυτό που έχει, σε γενικές γραμμές δεν έχει αποδειχτεί ότι βοηθάει στην ΙΨΔ.
Μια από τις πιό συχνά χρησιμοποιούμενες τεχνικές της συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας στην ΙΨΔ είναι και η λεγόμενη 'έκθεση και παρεμπόδιση της απάντησης', γνωστή στα Αγγλικά με τον όρο 'exposure and response prevention'. Σ'αυτήν την τεχνική ο ασθενής εκούσια και συνειδητά προσπαθεί να έρθει αντιμέτωπος με ό,τι τον ενοχλεί, είτε άμεσα είτε στην φαντασία του. Την ίδια στιγμή ο ασθενής ενθαρρύνεται να αποφύγει να απαντήσει με τον συνηθισμένο τρόπο, δηλαδή με το να εκτελέσει τον ψυχαναγκασμό που συνδέεται με την ιδεοληψία. Για τον σκοπό αυτό βοηθιέται τόσο από τον θεραπευτή του όσο και από άλλα άτομα του συγγενικού συνήθως περιβάλλοντος. Για παράδειγμα, ένας ασθενής που έχει μια ιδεοληψία σχετική με μικρόβια και στην συνέχεια πλένει τα χέρια του με ψυχαναγκαστικό τρόπο, μπορεί να ενθαρρυνθεί να αγγίξει εκούσια τα χέρια του σ'ένα τραπέζι, που έχει την ιδέα ότι μπορεί να τον μολύνει. Στην συνέχεια εμποδίζεται να πλύνει τα χέρια του για αρκετές ώρες μέχρις ότου καταλαγιάσει το άγχος που το προκάλεσε το πείραμα αυτό. Αν αυτό επαναλαμβάνεται τακτικά, τότε το άγχος από τις ιδεοληψίες προοδευτικά μειώνεται και έτσι αρκετοί ασθενείς μπορούν εύκολα να κατανικήσουν την τάση που νιώθουν για να εκετελέσουν τον ψυχαναγκασμό.


Διάφορες μελέτες έχουν βρεί την τεχνική αυτή να λειτουργεί γαι την πλειοψηφία των ασθενών που την βγάζουν εις πέρας ολόκληρη. Αρκετοί όμως ασθενείς δεν μπορούν να την ακολουθήσουν. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται να έχουν υψηλό κίνητρο και μια θετική και αποφασισμένη στάση σχετικά με την θεραπεία. Για τους ασθενείς για τους οποίους η θεραπεία λειτουργεί, το αποτέλεσμα φαίνεται να διαρκεί για έτη ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από τακτικές συνεδρίες παρακολούθησης.


Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι ο συνδυασμός της συμπεριφορικής θεραπείας και με γνωσιακές τεχνικές, σ'αυτό που ονομάζεται γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικός. Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οι πάσχοντες σκέφτονται σχετικά με την διαταραχή τους.


Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα δυο αυτά είδη θεραπείας δεν είναι ανταγωνιστικά, και ότι οι περισσότεροι ασθενείς μπορεί να ωφεληθούν ιδιαίτερα από τον συνδυασμό τόσο φαρμακευτικής αγωγής όσο και κάποιας ψυχοθεραπευτικής παρακολούθησης.


Γιατί αξίζει να αναζητήσω θεραπεία


Για δύο κυρίως λόγους:
1. Διότι υπάρχει θεραπεία με επιστημονικά τεκμηριωμένο επιτυχημένο αποτέλεσμα.
2. Διότι η πιθανότητα να περάσει από μόνη της η διαταραχή είναι πολύ μικρή.


Τι να διαβάσω
Στα Αγγλικά υπάρχουν πάρα πολλά βιβλία που μπορούν να σας προσφέρουν έγκυρη ενημέρωση για το πρόβλημά σας. Ένα από αυτά που συστήνεται ανεπιφύλακτα είναι το βιβλίο του Jan van Niekerk: “Coping with Obsessive Compulsive Disorder: A Step-by-Step Guide Using the Latest CBT Techniques


Στα Ελληνικά δεν υπάρχει κάποιο σημαντικό βιβλίο για αυτο-βοήθεια με την εξαίρεση του βιβλίου του I. Marks 'Νικήστε τις Φοβίες'(εκδόσεις Λήθη), το οποίο όμως δεν είναι αφιερωμένο αποκλειστικά στην ΙΨΔ, αλλά αναφέρεται γενικά στις αγχώδεις διαταραχές. Έχει όμως και ένα τμήμα για την ΙΨΔ και μπορεί εκεί κανείς να διαβάσει για τις συμπεριφορικέςμεθόδους θεραπείας.

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε το κείμενο του OCD Foundation σε Ελληνική μετάφραση σε αυτό τον σύνδεσμο